Έχοντας υπόψη ότι οι ομάδες του μίνι μπάσκετ περιλαμβάνονται κατά κανόνα στην ηλικία από 8-10 έως και 10-12 χρονών, θεωρούμε ότι είναι χρήσιμο να κάνουμε μια συνολική διευκρίνιση των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων αυτής της περιόδου.

Στο επίπεδο των οργάνων και των συστημάτων, παρατηρούμε τα ακόλουθα:

• Ο εγκέφαλος έχει ένα βάρος περίπου το ίδιο με του ενηλίκου, όμως από την άποψη της λειτουργίας η ανάπτυξη δεν είναι ολοκληρωμένη, πλήρης. Διαπιστώνεται μια καλύτερη λειτουργία του πρώτου συστήματος της μετάδοσης σημάτων, η κινητική επιφάνεια της περιοχής κοντεύει να ωριμάσει, η ανώτερη νευρική λειτουργία τελειοποιείται με την έννοια ότι προς το τέλος αυτής της περιόδου αναπτύσσεται η ικανότητα κροτικής αναστολής, χωρίς όμως να ισορροπήσει την [κορτικοειδή] διέγερση.
• Σαν ένα μεθοδολογικό χαρακτηριστικό αυτού του σταδίου, αναφέρουμε το γεγονός ότι στην διαδικασία πρόωρης αθλητικής εκπαίδευσης, εκτός από την χρήση σε μεγάλο βαθμό (ευρύ φάσμα) της απόδειξης μπορεί να εισάγεται και η ξεκάθαρη και σαφής εξήγηση.
• Ο κινητικός αναλυτής τελειοποιείται, οι κινήσεις γίνονται πιο ακριβείς, ο συντονισμός πιο καλός. Οι συστολές άχρηστες- μη οικονομικές, αποκλείονται (διαγράφονται) σταδιακά. Ο χρόνος και ο χώρος εκτιμώνται ικανοποιητικά. Το σωματικό – βιολογικό σύστημα, πιο συγκεκριμένα, τα οστά είναι πιο σκληρά με την στερέωση των λειτουργικών συστημάτων, η οποία προξενεί για βελτίωση της σταθερότητας. Εξαιτίας του μυϊκού όγκου –μικρή ανάπτυξη- οι ταχύτητες αντιδράσεως και επαναλήψεων είναι καλύτερες, όμως η δύναμη είναι ακόμα μειωμένη.
• Καρδιοαγγειακό σύστημα, παρουσιάζεται με μια καρδιά η οποίααντιδρά δυνατά, αλλά μη οικονομικά στην προσπάθεια. Οι μηχανισμοί ρύθμισης είναι ακόμα αδύνατοι, όμως πιο κατάλληλοι στις ελαφριές προσπάθειες.
 Αναλυτικότερα, κατά την γέννηση η αριστερή και η δεξιά πλευρά της καρδιάς έχουν τον ίδιο όγκο. Η σχέση αλλάζει υπέρ της αριστερής πλευράς που μεγαλώνει γρήγορα (άντληση του αίματος με μεγαλύτερη πίεση και αντίσταση).
 Ο όγκος της καρδιάς μεγαλώνει προοδευτικά από 400cm3 κατά την γέννηση σε 600-800cm3στην ενηλικίωση.
 Ο όγκος παλμού είναι ο όγκος αίματος που εξωθείται από την καρδιά σε μια σύσπαση (3-4ml γέννηση, 40ml εφηβεία 60 ml ενήλικος).
 Ο όγκος αίματος 0,4L νεογέννητο,5L στον ενήλικο). Οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών φαίνονται μετά την ενηλικίωση.
 Μέχρι την ηλικία των 10 ετών δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ αγοριών και κοριτσιών στον αιματοκρίτη και στα ερυθρά αιμοσφαίρια. (McArdle W., Katch Fl., Katch Vl., 2001).

• Το αναπνευστικό σύστημα, παρουσιάζει έναν θώρακα παρόμοιο με του ενηλίκου ως μορφή, αλλά όχι σαν διαστάσεις, μένοντας πίσω σε σχέση με την ανάπτυξη των μελών. Ο δείκτης της αρμονίας (Errisman) φθάνει στα 11 χρόνια 0.
 Τα πνευμόνια είναι παρόμοια σε δομή με εκείνα του ενηλίκου, αλλά σε όγκο είναι ακόμη μικρά. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος, η ικανότητα της φυσικής προσπάθειας αυξάνεται, αλλά όχι αρκετά.
 Η ανάπτυξη τω πνευμόνων γίνεται ανάλογα με την αύξηση του ύψους.
40 αναπνοές κατά την γέννηση, 30 τον πρώτο χρόνο, 22 στην ηλικία των 6 χρόνων ενώ σταθεροποιείται στους 16-17 με την ενηλικίωση. Δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών. (Vander A., Sherman J., Luciano D., Τσακόπουλος Μ., 2001)
• Δεν υπάρχει το μορφολογικό υπόστρωμα για την υποστήριξη μεγάλων και μακράς διάρκειας προσπαθειών. (Martin 1994). Οι διαφορές σε σχέση με το φύλο είναι ακόμη μικρές αναφορικά με την φυσική προσπάθεια.
• Η κινητοποίηση του αερόβιου μηχανισμού είναι πιο έντονη στα παιδιά απ’ ότι στους ενήλικες.
• Στις αερόβιες και αναερόβιες προσπάθειες τα αγόρια επανέρχονται πιο εύκολα από τους ενήλικες.
• Η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2 max) αυξάνεται στα αγόρια μέχρι τα 16 και στα κορίτσια μέχρι τα 13.
• Ανάλογα με τις διαστάσεις του σώματος σε όλες τις ηλικίες η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2 max) είναι πιο μεγάλη στα αγόρια.
• Τόσο κατά την διάρκεια της άσκησης όσο και στην ηρεμία ο ρυθμός αναπνοής είναι μεγαλύτερος στα παιδιά απ’ ότι στους εφήβους.
• Στις αναπτυξιακές ηλικίες υπάρχει ανοχή του γαλακτικού οξέος σε σχέση με τους ενήλικες λόγω του ρυθμιστή αναερόβιας γλυκόλυσης της φωσφοφρουκτοκινάσης υπάρχει μειωμένο PH του αίματος.
• Δεν υπάρχει ωρίμανση στους βιολογικούς μηχανισμούς για την παραγωγή αναερόβιου έργου μέχρι και λίγο μετά από την εφηβεία.

• Η εξασφάλιση της ισορροπίας του σώματος σε στάση (ανάπαυση), αλλά κυρίως την ώρα της προσπάθειας, αντιμετωπίζει κάποιες δυσκολίες. Οι προσπάθειες πρέπει να κατευθυνθούν προς την υιοθέτηση ενός μοντέλου κινητικότητας (μετακίνησης) προς την δημιουργία μιας τέλειας στάσης, την αφομοίωση ενός κατάλληλου ρυθμού κινήσεων, δίνοντας μεγαλύτερη προσοχή στην ανάπτυξη των μυών της πλάτης και του λαιμού, καθώς και των άλλων ομάδων, την δημιουργία μιας λειτουργικής ισορροπίας μεταξύ μεγάλων ανταγωνιστικών μυϊκών ομάδων.
• Η αντοχή του παιδιού στην φυσική στάσιμη προσπάθεια είναι μικρή σ΄αυτή την ηλικία, ενώ η δυναμική δραστηριότητα βασισμένη σε συστολές και διαδοχικές διαστολές είναι λιγότερο κουραστική. Η δυναμική προσπάθεια εννοείται και από τον αυξημένο βαθμό της κορτικής διέγερσης, εκείνης που εξασφαλίζει καλές συνθήκες δραστηριότητας και για την κυκλοφορία και για την αναπνοή.
• Άλλοι λειτουργικοί παράγοντες, όπως είναι: η αντοχή στην υποξεία σταθερότητα κορτικής ηλεκτρογέννησης, οι αναπνευστικοί παράγοντες και αυτοί του μεταβολισμού (η κατανάλωση του Ο2, η διάρκεια συμπλήρωσης του οφειλόμενου Ο2), απαιτούν ένα μεγάλο χρονικό διάστημα για να επανέλθουν στο φυσιολογικό επίπεδο. Γι’ αυτό το λόγο, συνιστάται η φυσική απόδοση των παιδιών σε αυτή την ηλικία (8-12 χρονών) να βασίζεται σε δυναμική προσπάθεια μικρής διάρκειας και με διαλείμματα για ανόρθωση σχετικά μεγάλης διάρκειας.
• Δεν προτείνονται δυναμικές προσπάθειες που ζητούν (απαιτούν) μεγάλα μυϊκά τεντώματα και δύναμη.
• Ο ισορροπημένος τρόπος ζωής με τη σωστή εναλλαγή της φυσικής προσπάθειας και της πνευματικής με ξεκούραση, ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνες και βιταμίνες (Α1, D1, B comple-σύνθετο) σε συνδυασμό με την κίνηση, στον καθαρό αέρα, συμβάλλουν στην αρμονική ανάπτυξη των παιδιών και την ενίσχυση της ανεκτικότητας του οργανισμού.
• Η σκέψη σε προφανή (εμφανή) πρόοδο, απαιτεί σε οποιαδήποτε πράξη (διαδικασία) εκμάθησης και κατανόησης, το στήριγμα από την διαίσθηση. Η προσοχή είναι ασταθής, οι δυνατότητες συγκέντρωσης είναι μειωμένες, η θέληση υποανεπτυγμένη (σε υπανάπτυξη), το πνεύμα μίμησης είναι δυνατό (ισχυρό).
• Οι συγκινήσεις έχουν ισχυρή διάσταση, το παιδί συγκινείται εύκολα με άστατες διαθέσεις που αλλάζουν πολύ γρήγορα, από ευθυμία στην απάθεια (αδιαφορία), οι οποίες εξωτερικεύονται εύκολα μέσω της συμπεριφοράς. Δίπλα στην σχολική δραστηριότητα, το παιχνίδι παραμένει μια από τις σημαντικότερες δραστηριότητες. Προτιμώνται τα δυναμικά παιχνίδια ανά 2 άτομα, γιατί εξαιτίας της ανεπαρκούς ανάπτυξης των διαδικασιών αναστολής, το παιδί δεν σέβεται (τηρεί) αυστηρά τους κανόνες.
• Η συμπεριφορά χαρακτηρίζεται από ζωντάνια, με μια ακαταμάχητη τάση προς την κίνηση. Το παιδί είναι πάντα έτοιμο για να τρέχει, να σκαρφαλώνει, να κάνει σχοινάκι, να παίξει με τον κύκλο, με την μπάλα. Αφοσιώνεται εύκολα στον ενήλικο και προσπαθεί να εκτελέσει όσο πιο σωστά και χωρίς δισταγμούς τα καθήκοντα του. Νιώθει την ανάγκη να τον εκτιμούν και να τον επαινούν.
Ο προπονητής-δάσκαλος πρέπει να είναι φίλος και συμπαραστάτης του παιδιού.
Να το ενθαρρύνει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να κατανοεί τις πιο λεπτές πτυχές της συμπεριφοράς του. Να διακατέχονται και οι δύο από αμοιβαία συναισθήματα εμπιστοσύνης, εκτίμησης και σεβασμού. Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι η πρόοδος και οι γνώσεις του παιδιού θα στηρίζονται σε γερά θεμέλια.

Δρ. Ανδρουτσόπουλου Παναγιώτη
Προπονητή Καλαθοσφαίρισης στην ΚΑΕ Κόροιβος